Orientacja sportowa to rodzina sportów wytrzymałościowych (bieganie, jazda na rowerze, jazda na nartach biegowych) w których pokonywanie trasy zawodów wymaga nawigacji w terenie na podstawie papierowej mapy i kompasu.
Zawody biegowe na orientacje dzielą się na dwie główne podkategorie:
Sprint - są to krótkie i szybkie zawody w terenie miejskim na mapach przeważnie w skali 1:4000
Biegi leśne - jest to rodzina zawodów w terenie leśnym na różnych dystansach od kilku do kilkunastu kilometrów. Mapy w skalach 1:7000 - 1:15000.
Wyróżnia się także turystyczne imprezy na orientację oraz rajdy na orientację. Charakteryzują się one przede wszystkim wykorzystaniem innych rodzajów map (podstawę stanowi wykorzystanie map turystycznych lub topograficznych) oraz dłuższymi dystansami.
Zawody biegowe odbywają się na mapach dedykowanych do sportowego biegu na orientację. Mapy te różnią się od map turystycznych, mają nieco inne kolory oraz zawierają więcej szczegółów. Z podstawowymi symbolami używanymi mapach leśnych możecie się zapoznać tutaj.
Istnieją standardy dedykowane dla map leśnych (ISOM) oraz oraz podobny dla map sprinterskich (ISSprOM).
Dodatkowo stosuje się symboliczne opisy punktów kontrolnych. Na łatwiejszych trasach dla początkujących opisy punktów są słowne, więc nie trzeba znać tych piktogramów.
Zawodnikowi do biegu na orientację wystarczy niewiele. Najważniejsze to wygodne i dobrze przyczepne buty. Przydatny na sprintach i niezbędny na zawodach leśnych jest kompas.
Resztę sprzętu można często wypożyczyć od organizatora np. czip do potwierdzania punktów kontrolnych. Wyposażenie trasy i mapy zapewnia organizator zawodów.
Punkt kontrolny oznaczony jest w terenie widocznym na zdjęciu obok biało pomarańczowym lampionem oraz urządzeniem do potwierdzenia obecności na punkcie.
Potwierdzenie obecności może być realizowane z pomocą elektronicznego urządzenia które zapisze obecność na specjalnym czipie. Starszym rozwiązaniem jest potwierdzanie obecności za pomocą perforatora, który jest rodzajem dziurkacza, na papierowej karcie startowej.
Zaawansowani zawodnicy używają podczas biegów na orientację specjalnych kompasów zakładancyh na kciuk, które umożliwiają ciągłe orientowanie mapy względem północy podczas biegu.
Początkującym wystarczą bardziej powszechne turystyczne kompasy płytkowe.